Kedilerde rutin veteriner kontrolü, sağlıklı yetişkin kedilerde genellikle yılda en az bir kez yapılır. Yavru kediler, yaşlı kediler ve kronik hastalığı olanlar daha sık muayeneye ihtiyaç duyar. Kedinizin yaşına, önceki muayene bulgularına, kullandığı ilaçlara ve yaşam biçimine göre veteriner hekiminizle bir kontrol takvimi oluşturun. Yeni bir belirti fark ederseniz planlanan kontrol tarihini beklemeyin.
Sağlıklı yetişkin kediler kaç ayda bir veterinere gitmeli?
Belirgin bir sağlık sorunu olmayan yetişkin kedinizi yılda en az bir kez muayeneye götürün. Amerikan Hayvan Hastaneleri Birliği (AAHA) ve kedi hekimliği uzmanlarının yaşam evrelerine göre bakım kılavuzları da düzenli muayeneyi önerir. Kedinin yaşına ve taşıdığı risklere göre daha sık kontrol gerekebilir.
Yıllık kontrolü yalnızca aşı zamanı olarak düşünmeyin. Kediler ağrılarını ve hastalık belirtilerini gizleyebilir; yavaş gelişen kilo kaybını, diş sorunlarını veya hareket azalmasını evde fark etmekte zorlanabilirsiniz. Veteriner hekiminiz, yeni bulguları önceki muayene kayıtlarıyla karşılaştırarak küçük değişiklikleri daha erken fark edebilir.
Evden çıkmayan kedinizin de bu kontrollere ihtiyacı vardır. Evde yaşamak bazı bulaşıcı hastalıklarla karşılaşma olasılığını azaltır; ancak obeziteyi, böbrek hastalıklarını, ağız ve diş sorunlarını ya da eklem ağrısını önlemez. Hangi aşı ve parazit uygulamalarının gerektiğini kedinizin dışarı çıkıp çıkmadığını, başka hayvanlarla temasını ve önceki uygulamaları dikkate alarak hekiminizle belirleyin.
Kontrolleri aksatmamak için son muayene tarihini, kedinizin kilosunu ve önerilen bir sonraki randevuyu aynı yere kaydedin. Aşı tarihi ile genel sağlık kontrolü tarihi her zaman örtüşmeyebilir. Aşı zamanı gelmemiş olsa da kedinizi muayeneye götürün.
Yavru kediler ne sıklıkla veterinere gitmeli?
Yavru kedinizi sahiplendikten sonra, sağlıklı görünse bile ilk muayenesini geciktirmeyin. Özellikle sağlık geçmişini bilmiyorsanız evdeki diğer hayvanlarla yakın temas kurmasına izin vermeden önce veteriner hekime danışın. Hekiminiz ilk muayenede kedinizin tahmini yaşını, vücut ağırlığını, beslenme durumunu ve doğuştan gelen bir sorunu olup olmadığını değerlendirir.
İlk aylarda kedinizi yetişkin kedilere göre daha sık veterinere götürmeniz gerekir. Aşı takvimine ve yavrunun durumuna göre randevular çoğunlukla 3-4 hafta arayla planlanır; ancak bu süre her yavru için aynı değildir. Aşıya başlama yaşı, önceki aşılar ve muayene bulguları takvimi değiştirebilir.
Her ziyarette yalnızca aşı yapılmasını değil, kedinizin büyümesinin de takip edilmesini bekleyin. Hekiminiz kilo artışını, dışkının durumunu, iç ve dış parazit riskini, ağız gelişimini ve beslenme düzenini kontrol eder. Kısırlaştırma zamanını, kimliklendirme işlemlerini ve sonraki kontrolleri de bu görüşmelerde konuşun.
Yavru kedinizde iştahsızlık, ishal veya belirgin durgunluk varsa sıradaki aşı randevusunu beklemeyin. Küçük yavrular sıvı ve enerji kaybından daha hızlı etkilenebilir; aynı gün veteriner hekiminizle görüşün.
Yaşlı veya kronik hastalığı olan kediler ne sıklıkla muayene edilmeli?
Özellikle 10 yaşını geçmiş kediler için genellikle yaklaşık altı ayda bir kontrol önerilir. Yaş tek başına hastalık anlamına gelmez; ancak kilo, kas kütlesi, böbrek işlevleri, tiroit işlevleri ve tansiyonun daha yakından izlenmesi gerekebilir. Hekiminiz önceki sonuçlara göre bu aralığı kısaltabilir.
Böbrek hastalığı, diyabet, kalp hastalığı veya başka bir kronik sorunu bulunan kediler için tek bir kontrol aralığı yoktur. Yeni tanı konduğunda ya da tedavi değiştiğinde hekiminiz günler veya haftalar içinde kedinizi yeniden görmek isteyebilir. Hastalığı kontrol altında olan bir kedide ise randevu aralarını uzatabilir.
İlaç kullanan kediniz iyi görünüyor diye kontrolleri bırakmayın. Hekiminiz bazı tedavilerin etkisini ve olası yan etkilerini kan testleri, idrar incelemesi veya tansiyon ölçümüyle takip eder. İlacın dozunu kendiniz değiştirmeyin; iştah, su tüketimi, idrar miktarı ve davranış değişikliklerini hekiminize bildirin.
Rutin veteriner muayenesinde nelere bakılır?
Veteriner hekiminiz muayeneye kedinizin evdeki günlük düzenini sorarak başlar. Mama türü ve miktarı, su tüketimi, tuvalet alışkanlıkları, kusma sıklığı, hareketlilik ve davranış değişiklikleri hakkında bilgi verin. Hekiminiz kedinizi muayene eder ve bulgulara göre hangi incelemelerin gerektiğine karar verir.
- Kilo ve kas durumu: Hekiminiz kedinizi tartar; vücudundaki yağ oranını ve kas kaybını değerlendirerek önceki kayıtlarla karşılaştırır.
- Ağız ve dişler: Diş taşı, diş eti iltihabı, kırık dişler ve ağrı belirtileri olup olmadığına bakar.
- Kalp ve solunum: Kalbi ve akciğerleri dinler; kalp ritmini ve solunumu değerlendirir.
- Karın, deri ve hareket: Karnı elle muayene eder; deriyi, tüyleri, kulakları, gözleri ve eklem hareketlerini kontrol eder.
- Koruyucu bakım ve testler: Gerekli aşıları, parazitlerden korunma yöntemlerini ve kan, idrar ya da dışkı incelemesine ihtiyaç olup olmadığını belirler.
Her sağlıklı kediye her kontrolde bütün testlerin yapılması gerekmez. Hekiminiz testleri kedinizin yaşına, muayene bulgularına, geçmiş sonuçlarına ve kullandığı ilaçlara göre seçer. Önerdiği testle neyi araştırdığını ve sonucun takip planını nasıl değiştireceğini hekiminize sorun.
Veteriner randevusuna nasıl hazırlanmalısınız?
Varsa aşı karnesini, önceki tahlil sonuçlarını ve kedinizin kullandığı ilaçların listesini yanınıza alın. Son dönemde fark ettiğiniz değişikliklerin ne zaman başladığını ve ne sıklıkla görüldüğünü not edin. Topallama, öksürük veya alışılmadık davranışlar klinikte görülmeyebilir; bunları kısa videolarla hekiminize gösterebilirsiniz.
Taşıma çantasını yalnızca randevu günü ortaya çıkarmayın. Evde kedinizin ulaşabileceği bir yerde bırakın, içine tanıdık bir örtü koyun ve kendi isteğiyle girmesine fırsat verin. Yolda çantayı kapalı ve sabit tutun; kliniğin bekleme alanında kedinizi çantadan çıkarmayın.
Hekiminiz söylemedikçe kedinizi aç bırakmayın. Bazı testler veya işlemler öncesinde özel hazırlık gerekir. Randevuyu alırken mama, su ve düzenli kullandığı ilaçlarla ilgili nelere dikkat etmeniz gerektiğini sorun. Kediniz yolda çok korkuyorsa hekiminize önceden haber verin; kendi kararınızla sakinleştirici vermeyin.
Hangi belirtilerde veteriner randevusunu beklememelisiniz?
Nefes almada güçlük veya idrar yapamama durumunda acilen veteriner hekime başvurun. Zehirlenmeden şüpheleniyorsanız ya da kediniz ciddi bir yaralanma geçirdiyse, nöbet geçiriyorsa veya aniden yığılıp kalıyorsa da doğrudan acil veteriner hizmeti alın. Amerikan Veteriner Hekimler Birliği (AVMA), solunum güçlüğü ve idrar yapamamayı acil yardım gerektiren belirtiler arasında sayar.
Özellikle kum kabına sık gidip ıkınan ancak idrar çıkaramayan kedinizin kabız olduğunu varsaymayın. İdrar yolu tıkanıklığı kısa sürede ağırlaşabilir. Kediniz ağrı nedeniyle miyavlayabilir veya genital bölgesini sürekli yalayabilir.
Tekrarlayan kusma, belirgin halsizlik, ani kilo kaybı, su içmede artış veya belirgin iştahsızlık fark ederseniz aynı gün hekiminizle görüşün. Yetişkin kediniz yaklaşık 24 saattir hiç yemiyorsa daha fazla beklemeyin. Yavru, diyabetli veya başka bir hastalığı olan kediniz için daha erken yardım isteyin. Belirtilerin ne zaman başladığını, kedinizin en son ne zaman yemek yediğini ve idrar yaptığını hekiminize aktarın.