Evcil hayvanlarda mikroçip uygulamasında veteriner hekim, küçük bir elektronik kimlik çipini özel bir iğneyle deri altına yerleştirir. Genellikle anestezi gerektirmeyen bu kısa işlemin ardından çipi okuyucuyla kontrol eder. Kimliklendirmeyi tamamlamak için çip numarasını hayvanınızın ve sizin bilgilerinizle birlikte yetkili kayıt sistemine kaydeder.
Mikroçip ne işe yarar?
Mikroçip, pirinç tanesine yakın boyutta, kendine özgü bir kimlik numarası taşıyan cihazdır. Pili yoktur; uyumlu bir okuyucu yaklaştırıldığında numarasını iletir. Yetkililer, okuyucuda görünen numarayla kayıt sistemindeki sahip bilgilerine ulaşarak kayıp veya bulunmuş bir hayvanın kimliğini doğrulayabilir.
Mikroçip GPS değildir; hayvanınızın konumunu telefonunuzdan izlemenize olanak vermez. Amerikan Veteriner Hekimler Birliği, mikroçipin takip cihazı olmadığını ve hayvan sahibine ulaşabilmek için kayıt bilgilerinin güncel olması gerektiğini açıklar. Çip taktırdıktan sonra adres veya telefon değişikliğini bildirmezseniz çip numarası okunsa bile size ulaşmak zorlaşabilir.
Hayvanınızın tasmasında iletişim bilgilerinizin bulunduğu bir künye de kullanın. Künye sayesinde hayvanınızı bulan kişi, çip okuyucuya ihtiyaç duymadan sizi arayabilir. Mikroçip ise tasma çıksa veya kaybolsa da hayvanınızın kimliğini belirlemeye yardımcı olur.
Mikroçip randevusuna nasıl hazırlanmalısınız?
Randevu alırken hayvanınızın türünü, yaklaşık yaşını, bilinen hastalıklarını ve daha önce çip takılıp takılmadığını söyleyin. Özellikle sahiplendiğiniz bir hayvanın geçmişini bilmiyorsanız veteriner hekimden önce çip taraması yapmasını isteyin. Aynı hayvana gereksiz yere ikinci bir çip takılması, kayıtların takibini güçleştirebilir.
Yalnızca mikroçip uygulaması için genellikle hayvanınızı aç bırakmanız gerekmez. Ancak aynı randevuda sedasyon, yani ilaçla sakinleştirme ya da anestezi gerektiren başka bir işlem yapılacaksa farklı bir hazırlık gerekebilir. Hayvanınızı kendi kararınızla aç bırakmayın; veteriner hekimin randevu öncesi talimatlarına uyun.
- Kimlik belgenizi, hayvanınızın varsa pasaportunu ve önceki kayıt belgelerini yanınıza alın.
- Kullandığınız telefon numarasını ve kayıt için istenen adres bilgilerini kontrol edin.
- Kedinizi güvenli bir taşıma çantasında, köpeğinizi uygun bir tasma veya taşıma ekipmanıyla götürün.
- Hayvanınızda kanama bozukluğu, deri hastalığı veya geçmişte enjeksiyona bağlı bir reaksiyon varsa bildirin. Düzenli kullandığı ilaçları da söyleyin.
- Hayvanınız dokunulmaya tepki gösteriyorsa veya daha önce birini ısırdıysa randevu öncesinde hekime bilgi verin.
Hayvanınızda ateş, belirgin halsizlik ya da uygulama yerinde deri enfeksiyonu varsa veteriner hekim önce muayene eder. İşlemi aynı gün yapıp yapmayacağına hayvanınızın sağlık durumuna göre karar verir. Mikroçip randevunuz olsa da hastalık belirtilerini göz ardı etmeyin.
Evcil hayvanlarda mikroçip nasıl takılır?
Veteriner hekim, hayvanınızı güvenli ve mümkün olduğunca sakin tutarak uygulama bölgesini hazırlar. Kedi ve köpeklerde çipi genellikle boynun arka kısmında veya kürek kemikleri çevresinde deri altına yerleştirir. Uygulama yeri, hayvanın türüne ve kullanılan kimliklendirme protokolüne göre değişebilir; çip kas içine takılmaz.
- Veteriner hekim, daha önce takılmış bir çip olup olmadığını okuyucuyla kontrol eder.
- Yeni çipin numarasını ve çalıştığını doğrular; steril, tek kullanımlık uygulama ekipmanını hazırlar.
- Deriyi uygun şekilde tutarak çipi özel iğne yardımıyla deri altına yerleştirir.
- İğneyi çıkardıktan sonra bölgede kanama olup olmadığını kontrol eder.
- Çipi yeniden okutarak numarayı doğrular ve kayıt belgelerindeki numarayla karşılaştırır.
Genellikle anestezi gerekmez. Uygulama iğnesi, aşı iğnesinden daha kalın olabilir ve deriye girerken kısa süreli acıya yol açabilir. Çipin yerleştirilmesi çoğunlukla saniyeler sürer. Muayene, hayvanı sakinleştirme, çipi okuma ve kayıt işlemleri nedeniyle randevunun tamamı daha uzun sürer.
Çoğu hayvan işlem sonrasında günlük düzenine döner. Hayvanınız çok korkuyorsa, güvenle tutulamıyorsa veya başka bir nedenle anestezi alacaksa veteriner hekim farklı bir plan önerebilir. Evde sakinleştirici vermeyin ve çipi kendiniz takmaya çalışmayın; yanlış uygulama doku yaralanmasına ve çipin okunamamasına neden olabilir.
Mikroçip kaydı nasıl yapılır?
Çipin deri altına yerleştirilmesi ve resmî kaydın tamamlanması iki ayrı adımdır. Türkiye'de kedi, köpek ve gelinciklerin kimliklendirilmesinde PETVET, yani Ev Hayvanı Kayıt Sistemi kullanılır. Kayıt sırasında hayvanınızın kimlik bilgileri, çip numarası ve size ait bilgiler sistemde eşleştirilir.
Kayıt bilgilerini kontrol edin. İşlem bitmeden telefon numaranızın, hayvanınızın bilgilerinin ve belgelerdeki çip numarasının doğru olduğundan emin olun. Size verilen pasaport veya kimlik belgesini saklayın; yalnızca çip ambalajındaki numara etiketiyle yetinmeyin.
Yaşa, bildirime ve sahip değişikliğine ilişkin güncel kuralları yetkili veteriner hekiminizden veya Tarım ve Orman Bakanlığı üzerinden öğrenin. Özellikle geçmiş kaydı belirsiz bir hayvan sahiplendiğinizde çipini okutun ve sahiplik kaydını nasıl devralacağınızı sorun.
Telefon numaranız değiştiğinde, hayvanınızı başka birine sahiplendirdiğinizde veya hayvanınız kaybolduğunda gerekli bildirimi gecikmeden yapın. Bilgileri kendi notlarınızda düzeltmeniz resmî kaydı değiştirmez; sistemdeki kaydın da güncellendiğini doğrulayın.
Mikroçip takıldıktan sonra nelere dikkat etmelisiniz?
Uygulama yerinde kısa süreli hassasiyet veya çok az kanama görebilirsiniz. Bölgeyi ovalamayın, çipi parmaklarınızla bulmaya çalışıp sıkıştırmayın ve veteriner hekim önermedikçe krem ya da antiseptik sürmeyin. İlk gün bölgeye baskı yapan ekipman kullanmayın, hayvanınızla sert oyunlar oynamayın ve hekimin verdiği bakım talimatlarına uyun.
Büyüyen şişlik veya akıntı, devam eden kanama, belirgin ağrı ya da giderek artan kızarıklık fark ederseniz veteriner hekime başvurun. Solunum güçlüğü, yüz bölgesinde şişme veya aniden yığılıp kalma durumunda beklemeden acil veteriner yardımı alın. Belirtileri yalnızca mikroçipe bağlayıp evde ilaç vermeyin.
Çip bazen deri altında ilk yerleştirildiği noktadan uzaklaşabilir. Rutin muayenelerde veteriner hekimden çipi okuyucuyla kontrol etmesini isteyin. Çipi elinizle hissedememeniz, çalışmadığı anlamına gelmez. Okuyucu çipi algılamazsa veteriner hekim daha geniş bir alanı tarar ve kayıtları inceleyerek ne yapılacağına karar verir.
Mikroçip hakkında sık sorulan sorular
Mikroçip kaç yaşında takılır?
Mikroçip taktırmak için tüm hayvanlarda aynı yaşı beklemeyin. Veteriner hekim, hayvanınızın türünü, vücut yapısını ve sağlık durumunu dikkate alır; yasal kayıt süresini de gözeterek uygun zamanı belirler. Yavru bir hayvan sahiplendiğinizde ilk muayenede mikroçipin ne zaman takılacağını sorun.
Mikroçipi değiştirmek gerekir mi?
Mikroçip pilsiz çalışır ve rutin olarak değiştirilmesi gerekmez. Çalışıp çalışmadığını öğrenmek için veteriner hekiminizden okuyucuyla kontrol etmesini isteyin. Yalnızca üzerinden zaman geçtiği için ikinci bir çip taktırmayın.
Mikroçip çıkarılabilir mi?
Çipi çıkarmak için cerrahi müdahale gerekebilir; veteriner hekimler bu işlemi rutin olarak yapmaz. Bölgede sorun gelişirse veteriner hekime başvurun. Hekim, muayenenin ardından müdahale gerekip gerekmediğine karar verir. Hayvanınızı başka birine sahiplendirdiğinizde çipi çıkartmak yerine sahiplik kaydını devredin.
Kaynaklar
- Amerikan Veteriner Hekimler Birliği (avma.org)
- T.C. TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI (tarimorman.gov.tr)