Ana sayfa

Evcil hayvanınızı diş fırçalamaya nasıl alıştırırsınız?

Evcil hayvanınızı diş fırçalamaya alıştırmak için önce ağız çevresine kısaca dokunun; ardından dudağını kaldırmaya, uygun diş macununu tattırmaya ve birkaç dişini fırçalamaya geçin. Her adımın ardından ödül verin, hayvanınız o adıma alışıp rahatlamadan ilerlemeyin. Ağrı belirtisi fark ederseniz önce veteriner hekime başvurun. Evde diş fırçalama esas olarak kedi ve köpekler için uygundur; diğer türlerin ağız bakımını veteriner hekiminizle planlayın.

Diş fırçalamaya başlamadan önce nelere dikkat etmelisiniz?

Hayvanınızın dudağını yalnızca izin verdiği kadar kaldırıp diş etlerine ve dişlerin görünen yüzeylerine bakın. Kızarıklık, kanama, kırık diş, belirgin diş taşı veya ağrı fark ederseniz fırçalamaya başlamadan muayene randevusu alın. Ağrıyan bir ağza dokunmanız, hayvanınızın diş fırçasından kalıcı olarak korkmasına yol açabilir.

Amerikan Veteriner Hekimler Birliği (AVMA), ağız kokusu, çiğneme güçlüğü ve ağızda kanama gibi belirtiler varsa veteriner hekime başvurmanızı önerir. Hayvanınızın yemek yemeye devam etmesi, ağzında ağrı olmadığı anlamına gelmez.

Tavşan, kobay, hamster ve kuşlarda kedi veya köpekler için kullanılan fırçalama yöntemini uygulamayın. Özellikle tavşan ve kobaylarda dişlerin uzaması ve aşınması, beslenmeyle yakından ilişkilidir; evde diş fırçalama, bu türlerde diş sorunlarını önlemek için önerilen standart bakım yöntemlerinden değildir. Hayvanınızın türüne uygun beslenme ve veteriner kontrolleri hakkında bilgi alın.

Yavru kedi ve köpekleri ağız çevresine dokunulmasına erken dönemde alıştırabilirsiniz. Ancak diş değişimi sırasında hassas bölgelere baskı uygulamayın. Yetişkin veya yaşlı bir hayvanı da diş fırçalamaya alıştırabilirsiniz; ne kadar hızlı ilerleyeceğinizi yaşından çok verdiği tepkiye göre belirleyin.

Evcil hayvanınız için diş fırçası ve macunu nasıl seçilir?

Hayvanınızın ağzına rahatça sığan, küçük başlı ve yumuşak kıllı bir fırça seçin. Büyük bir fırça arka dişlere ulaşmanızı zorlaştırır ve dudağı gereğinden fazla germenize yol açar. Parmak fırçasını yalnızca hayvanınız dokunulmaya alışkınsa ve ısırma riski yoksa tercih edin.

Yalnızca hayvanlara uygun diş macunu kullanın ve etiketinden ürünün hayvanınızın türüne uygun olup olmadığını kontrol edin. İnsanlar için üretilen diş macunları yutmaya uygun değildir; bazı ürünlerdeki ksilitol köpeklerde zehirlenmeye neden olabilir. İnsanlar için üretilen ağız gargaralarını da kullanmayın.

Hayvanınızın macunun tadını sevmesi, alışma sürecinde işinizi kolaylaştırır. Sevmediği bir macunu ağzına zorla sürmeyin; veteriner hekiminizden farklı bir ürün önermesini isteyin. Karbonat, tuz veya ev yapımı karışımları diş macunu yerine kullanmayın.

Evcil hayvanınızı diş fırçalamaya adım adım nasıl alıştırırsınız?

Hayvanınızın kendini sıkışmış hissetmeyeceği sessiz bir yer seçin. Köpeğinizi kaymayan bir zemine alın; kedinizin ise rahat ettiği konumda kalmasına izin verin. İlk denemede bütün dişlerini fırçalamaya çalışmak yerine, birkaç saniyelik kısa dokunuşlarla başlayın.

  1. Ağız çevresine dokunulmasına alıştırın. Yanağına kısaca dokunun, elinizi çekin ve hemen küçük bir ödül verin. Başını kaçırmıyorsa aynı hareketi dudağının kenarında deneyin.
  2. Dudağını hafifçe kaldırın. Ağzını açmaya çalışmadan bir veya iki dişini göreceğiniz kadar kaldırmanız yeterlidir. Ardından dudağını bırakıp onu ödüllendirin.
  3. Macunu tattırın. Çok küçük bir miktarı yalamasına izin verin; yüzüne veya ağzının içine zorla sürmeyin.
  4. Fırçaya alıştırın. Önce koklamasına izin verin, sonra fırçayı bir dişinin dış yüzeyine kısaca değdirip çekin ve ödül verin.
  5. Birkaç hafif fırçalama hareketi yapın. Kolay ulaştığınız yan dişlerden başlayın; hayvanınız rahat olduğu sürece fırçalama süresini yavaşça artırın.
  6. Fırçaladığınız alanı genişletin. Her denemede bütün dişlerini fırçalamaya çalışmayın; zamanla her iki taraftaki dişlere de ulaşın.

Ödülü, istediğiniz davranışın hemen ardından verin. Küçük mama parçaları kullanıyorsanız bunları günlük mama miktarına dahil edin; hayvanınız özel bir diyetle besleniyorsa uygun ödülü veteriner hekiminize sorun. Mama ödülünün yanında sevdiği bir oyunu oynayabilir veya onu sakince okşayabilirsiniz.

Bir sonraki aşamaya geçmek için acele etmeyin. Aynı adımı farklı günlerde tekrarlamanız gerekebilir. Hayvanınız dudağının kaldırılmasına rahatça izin vermiyorsa fırçayı ağzına sokmak yerine önce bu adıma alışmasını bekleyin.

Evcil hayvanınızın dişlerini nasıl ve ne sıklıkta fırçalamalısınız?

Dudağını nazikçe kaldırın ve fırçayı diş eti çizgisine yaklaşık 45 derecelik açıyla yerleştirin. Küçük ve hafif dairesel hareketlerle fırçalayın; kılları diş etine bastırmayın. Önceliği dişlerin dış yüzeylerine ve arkadaki yanak dişlerine verin. Bu bölgelere ulaşmak için ağzını zorla açmanız gerekmez.

Dişlerini her gün fırçalamayı hedefleyin. Amerikan Veteriner Diş Hekimliği Koleji (AVDC), plak birikimini önlemek için evde düzenli ağız bakımını ve günlük diş fırçalamayı önerir. Plak, diş yüzeyinde biriken ve bakteri içeren tabakadır. Fırçalama bu tabakayı uzaklaştırmaya yardımcı olur, ancak sertleşmiş diş taşını çıkarmaz.

Alıştırma sırasında birkaç saniye yeterlidir; hayvanınız alıştıkça toplam süreyi yaklaşık bir ila iki dakikaya çıkarabilirsiniz. Süreyi doldurmak için hayvanınızı tutup zorlamayın. Kısa ve sakin bir fırçalama, uzun süren ve hayvanınızın direndiği bir denemeden daha uygundur.

Hayvanlara uygun macunu etiketindeki talimatlara göre kullanın; çoğu macundan sonra ağzı durulamanız gerekmez. Fırçayı kullandıktan sonra yıkayıp kurumaya bırakın, kılları bozulduğunda değiştirin. Birden fazla hayvanınız varsa her biri için ayrı fırça kullanın.

Evcil hayvanınız diş fırçasından kaçarsa ne yapmalısınız?

Başını çevirme, donup kalma, kulaklarını geriye yatırma, kuyruğunu sertçe sallama veya uzaklaşmaya çalışma, rahatsız olduğunun erken işaretleri olabilir. Hırlamasını, tıslamasını ya da ısırmaya çalışmasını beklemeden durun. Bir sonraki denemede daha rahat kabul ettiği adıma dönün.

Ağzını zorla açmayın. Çenesini sıkıca tutmanız, ensesine bastırmanız veya başka birinden onu zorla tutmasını istemeniz korkuyu ve yaralanma riskini artırabilir. Isırma ihtimali varsa parmağınızı ağzına sokmayın; veteriner hekiminizden güvenli bir alıştırma yöntemi göstermesini isteyin.

Daha önce dişlerini fırçalamanıza rahatça izin verirken aniden karşı çıkmaya başladıysa bunu yalnızca bir davranış sorunu olarak görmeyin. Diş kırığı, diş eti hastalığı veya başka bir ağrı kaynağı olup olmadığını öğrenmek için muayeneye götürün. Hayvanınız fırçalamayı kabul etmiyorsa veteriner hekiminiz uygun diş bakım ürünleri önerebilir. Ancak çiğneme ürünleri ve mama katkıları, fırçalamanın veya gerekli tedavinin yerini tutmaz.

Hangi belirtilerde veteriner hekime başvurmalısınız?

Dişler temiz görünse de diş eti altında sorunlar olabilir; bunları evde göremezsiniz. Kontrollerin ne sıklıkta yapılacağını hayvanınızın yaşına, ağız yapısına ve daha önce geçirdiği diş hastalıklarına göre veteriner hekiminizle belirleyin.

  • Geçmeyen kötü ağız kokusu, diş etlerinde kızarıklık veya tekrarlayan kanama varsa muayene randevusu alın.
  • Mamayı ağzından düşürdüğünü, tek taraflı çiğnediğini, sert mamadan kaçındığını veya ağzını patisiyle ovaladığını görürseniz gecikmeden veteriner hekiminize danışın.
  • Kırık ya da sallanan diş, belirgin diş taşı veya diş eti çekilmesi fark ederseniz muayene randevusu alın; diş taşını evde kazımaya çalışmayın.
  • Yüzünde şişlik, durmayan kanama, ağız yaralanması veya yiyip içememe durumunda aynı gün veteriner hekime başvurun.

Veteriner hekiminiz profesyonel diş temizliği önerirse işlemin neleri kapsadığını ve anestezi öncesi değerlendirmeyi kendisiyle konuşun. Evde metal aletle diş taşı kazımayın; dişe ve diş etine zarar verebilirsiniz. Diş eti altındaki hastalığı da bu yolla gideremezsiniz.

Kaynaklar